Bezpieczeństwo - AstraDesk¶

Kompletny przewodnik bezpieczeństwa dla architektury, wdrożenia i procesu wytwórczego systemu AstraDesk. Dokument obejmuje: model zagrożeń, kontrolę dostępu, ochronę danych, bezpieczeństwo środowisk (Kubernetes + mesh), łańcuch dostaw oprogramowania (SBOM), logowanie/audyt, reagowanie na incydenty oraz zgodność.

1) Model zagrożeń (Threat Model) - STRIDE (skrót)¶

Kategoria	Ryzyko	Przykład	Kontrola w AstraDesk
Spoofing	Podszycie pod użytkownika/usługę	Fałszywy bearer token	OIDC+JWKS, weryfikacja `iss/aud/exp/nbf`, mTLS w mesh
Tampering	Modyfikacja żądań/danych	In‑transit MITM, zmiana payloadu	TLS/mTLS, podpis JWT, walidacja schematów
Repudiation	Wyparcie się akcji	„To nie ja”	Audyt niezmienny (S3 WORM), NATS->Auditor, time‑stamps
Information Disclosure	Ujawnienie danych	PII w logach	Maskowanie logów, RBAC, szyfrowanie at‑rest/in‑transit
Denial of Service	Wyczerpanie zasobów	Lawina zapytań do LLM	Rate limit, backoff, HPA, circuit breaker
Elevation of Privilege	Eskalacja uprawnień	Zwykły user wykonuje `restart_service`	RBAC/ABAC w toolach, least privilege, review polityk

Pełny diagram DFD patrz architecture.md.

2) Uwierzytelnianie (AuthN) - OIDC/JWT¶

Źródło prawdy: zewnętrzny IdP (np. Keycloak/Azure AD/Okta).
Weryfikacja: JWKS (kid), iss, aud, exp, nbf; odrzucaj alg=none.
Clock‑skew: dopuszczalne ±60s.
Nagłówek: Authorization: Bearer <JWT>; brak -> 401.

Przykład (FastAPI) - weryfikacja JWT (skrót)¶

claims = await oidc_cfg.verify(token)  # sprawdza podpis + iss/aud/exp/nbf
sub = claims.get("sub")
roles = claims.get("roles") or claims.get("groups") or claims.get("realm_access", {}).get("roles", [])

3) Autoryzacja (AuthZ) - RBAC/ABAC¶

RBAC w toolach: każda funkcja narzędzia sprawdza role z claims (minimalny zakres).
ABAC (opcjonalnie): polityki oparte o atrybuty (department, owner, env).
Zasada least privilege: nadawaj tylko niezbędne role (sre, it.support, ...).

Przykład - egzekwowanie roli w narzędziu¶

def _has_role(claims: dict, role: str) -> bool:
    roles = (claims or {}).get("roles") or (claims or {}).get("groups") or []
    realm = (claims or {}).get("realm_access", {})
    if isinstance(realm, dict):
        roles = roles + (realm.get("roles") or [])
    return role in {str(r) for r in roles}

async def restart_service(service: str, *, claims: dict | None = None) -> str:
    if not _has_role(claims or {}, "sre"):
        raise AuthorizationError("Odmowa - brak roli 'sre'.")
    # ...

4) mTLS i sieć (Service Mesh + NetworkPolicy)¶

Mesh: Istio/Linkerd z STRICT mTLS między podami.
TLS do zewnętrznych: wymuś TLS 1.2+ i weryfikację certyfikatów.
K8s NetworkPolicy: ogranicz ruch egress/ingress do niezbędnych namespace/podów.

PeerAuthentication (STRICT)¶

apiVersion: security.istio.io/v1beta1
kind: PeerAuthentication
metadata:
  name: astradesk-peer-auth
  namespace: astradesk
spec:
  mtls:
    mode: STRICT

NetworkPolicy - przykład (pods -> Postgres/Redis/NATS)¶

apiVersion: networking.k8s.io/v1
kind: NetworkPolicy
metadata:
  name: allow-core-egress
  namespace: astradesk
spec:
  podSelector: {}
  policyTypes: [ Egress ]
  egress:
    - to:
        - namespaceSelector: { matchLabels: { name: "data" } }
          podSelector: { matchLabels: { app: "postgres" } }
      ports: [ { port: 5432, protocol: TCP } ]
    - to:
        - namespaceSelector: { matchLabels: { name: "data" } }
          podSelector: { matchLabels: { app: "redis" } }
      ports: [ { port: 6379, protocol: TCP } ]
    - to:
        - namespaceSelector: { matchLabels: { name: "messaging" } }
          podSelector: { matchLabels: { app: "nats" } }
      ports: [ { port: 4222, protocol: TCP } ]

5) Zarządzanie sekretami i kluczami¶

Źródła: K8s Secrets (szyfrowane w etcd), AWS Secrets Manager/HashiCorp Vault.
KMS: AWS KMS dla S3/Secrets/Elasticsearch snapshot repo.
Rotacja: cykliczna rotacja kluczy API/LLM, automatyczne odświeżanie podów.
Nigdy nie commituj sekretów do repo; ogranicz echo w logach.

Przykład - Secret + envFrom¶

apiVersion: v1
kind: Secret
metadata:
  name: astradesk-secrets
type: Opaque
stringData:
  OPENAI_API_KEY: "****"
  DATABASE_URL: "postgresql://user:pass@pg:5432/astradesk"
---
apiVersion: apps/v1
kind: Deployment
# ...
spec:
  template:
    spec:
      containers:
        - name: api
          envFrom:
            - secretRef: { name: astradesk-secrets }

6) Ochrona danych (PII/Secrets)¶

At‑rest: szyfrowanie DB (RDS), S3 (SSE‑S3/KMS), dyski EBS.
In‑transit: TLS/mTLS; h2c zakazane poza mesh.
Minimalizacja: przechowuj tylko to co potrzebne; pseudonimizuj identyfikatory.
Maskowanie logów: filtry dla pól jak email, token, api_key.

Przykład - maskowanie w logach (Python)¶

SENSITIVE_KEYS = {"password","token","api_key","authorization"}
def scrub(d: dict) -> dict:
    return {k: ("***" if k.lower() in SENSITIVE_KEYS else v) for k,v in d.items()}

7) Audyt i zgodność¶

Audyt: trwały zapis do Postgres (audits) i publikacja do NATS.
Audyt narzędzi side-effect (ISSUE 019/039): AUDIT_MODE=jsonl (domyślny) zapisuje trwały plik JSON-Lines; AUDIT_MODE=jetstream (jawny opt-in, tryb produkcyjny) publikuje na trwały strumień NATS JetStream — wywołanie narzędzia z efektem ubocznym kończy się sukcesem dopiero po potwierdzeniu trwałego zapisu przez broker (ack-after-durable-write), a przy niedostępności/braku potwierdzenia (po ograniczonej liczbie prób i próbie zapisu do DLQ) kończy się odmową (fail-closed) na każdej warstwie. DLQ nie zamienia nieudanego zapisu głównego w sukces po stronie producenta. Szczegóły i dowód odzyskiwania po awarii: audit/evidence/39_jetstream_durable_audit.md.
Archiwizacja: auditor zapisuje JSON‑Lines do S3 (WORM - Object Lock). W trybie jetstream auditor jest trwałym konsumentem JetStream typu pull i potwierdza (ack) każdą wiadomość dopiero po udanym zapisie do S3 i Elasticsearch; awaria zapisu po ograniczonej liczbie prób kieruje zdarzenie do tematu DLQ, a oryginalna wiadomość jest potwierdzana dopiero gdy publikacja do DLQ zostanie potwierdzona przez broker.
Analiza: Elasticsearch/Kibana lub OpenSearch.
Retencja: polityki retencji/ILM; dostęp kontrolowany przez IAM/role.

Przykład - S3 bucket policy (WORM + versioning, skrót)¶

resource "aws_s3_bucket" "audit" {
  bucket        = "astradesk-audit-prod"
  force_destroy = false
  versioning { enabled = true }
  object_lock_configuration {
    object_lock_enabled = "Enabled"
    rule {
      default_retention {
        mode  = "COMPLIANCE"
        days  = 365
      }
    }
  }
}

8) Rate limiting i odporność¶

Ingress/Envoy: limit RPS, burst; nagłówek Retry-After.
Client‑side: backoff (pełny jitter), circuit breaker, timeouts.
LLM: obsługa 429/5xx przez wyjątki ProviderOverloaded/ProviderServerError z suggested_sleep().

9) Guardrails LLM (treść i format)¶

Blocklist (regex) dla promptów planera.
Max length: ucinanie zbyt długich promptów/odpowiedzi.
Walidacja JSON: plan jako lista kroków narzędziowych (schema).
Bezpieczeństwo promptów: unikanie wstrzyknięć (prompt injection) przez filtrowanie i kontekst ograniczony do RAG.

Przykład - walidacja planu (JSON Schema, fragment)¶

{
  "$schema":"https://json-schema.org/draft/2020-12/schema",
  "type":"object",
  "properties": {
    "steps": {
      "type":"array",
      "items":{
        "type":"object",
        "required":["tool","args"],
        "properties":{
          "tool":{"type":"string","enum":["create_ticket","get_metrics","restart_service","get_weather"]},
          "args":{"type":"object"}
        }
      }
    }
  },
  "required":["steps"]
}

10) Kubernetes Security¶

RBAC: role/rolebinding minimalnego zakresu; brak cluster-admin dla usług.
Pod Security: restricted (PSA/OPA/Gatekeeper), bez root, readOnlyRootFilesystem.
Seccomp/AppArmor: profile ograniczające syscalle.
Capabilities: drop ALL, dodaj tylko wymagane.
Image policy: tylko z zaufanego rejestru; podpisy (cosign) rekomendowane.

Pod (fragment) - securityContext¶

securityContext:
  runAsNonRoot: true
  runAsUser: 10001
  runAsGroup: 10001
  fsGroup: 10001
  readOnlyRootFilesystem: true
  allowPrivilegeEscalation: false
  seccompProfile: { type: RuntimeDefault }

11) Łańcuch dostaw (Supply Chain)¶

SBOM: syft generuje, grype skanuje; raport w artefaktach CI.
Zależności: skan pip/audit, npm audit, gradle --scan.
Podpisy obrazów: cosign sign + weryfikacja przy deploy (Policy Controller).
Pinned versions: lockfile (uv.lock/package-lock.json/gradle.lockfile).

12) Nagłówki HTTP / CORS / CSP¶

CORS: whitelist domen; credentials tylko gdy konieczne.
Security headers: X-Content-Type-Options: nosniff, X-Frame-Options: DENY, Referrer-Policy: no-referrer, Strict-Transport-Security (na ingress).
CSP: dopasowana do portalu (blok skryptów zewnętrznych ograniczony).

Ingress NGINX - przykładowe nagłówki¶

nginx.ingress.kubernetes.io/configuration-snippet: |
  more_set_headers "X-Content-Type-Options: nosniff";
  more_set_headers "X-Frame-Options: DENY";
  more_set_headers "Referrer-Policy: no-referrer";
  more_set_headers "Permissions-Policy: geolocation=(), microphone=()";

13) Reagowanie na incydenty (IR) i forensyka¶

Detekcja: alerty Grafana/Prometheus (5xx/429/latencja), logi sentinelowe, sygnały z SIEM.
Triaż: klasyfikacja (P1–P3), koordynacja przez on‑call.
Zbieranie artefaktów: snapshoty logów, kopie audytu S3, hashe obrazów, wersje chartów.
Post‑mortem: RCA, działania naprawcze, aktualizacja runbooków i polityk.

14) Zgodność i prywatność¶

PII/PHI: minimalizacja, legal basis, rejestr przetwarzania, DPIA (jeśli wymagane).
Retention: polityki dla DB/S3/ES; żądania usunięcia danych (Right to Erasure).
Dostęp: kontrole IAM, MFA dla operatorów, least privilege dla ról.

15) Checklist bezpieczeństwa (skrót)¶

Przed wdrożeniem prod: - [ ] mTLS STRICT (mesh), NetworkPolicy aktywne - [ ] OIDC/JWKS: testy exp/nbf/iss/aud i clock‑skew - [ ] RBAC narzędzi: test pozytywny/negatywny (sre, it.support, brak roli) - [ ] S3: versioning + Object Lock (WORM) na bucket audytu - [ ] SBOM wygenerowany, skan podatności bez HIGH/CRITICAL - [ ] Secrets w Secret Manager/Vault, brak w repo - [ ] Alerty P95 latencja, 5xx, 429, brak audytów - [ ] Backup/DR: test odtwarzania (DB/S3/ES)

Cyklicznie (miesięcznie/kwartalnie): - [ ] Rotacja kluczy API/LLM, weryfikacja uprawnień IAM - [ ] Test scenariuszy IR (table‑top), przegląd logów/anomalii - [ ] Przegląd polityk RBAC/ABAC i guardrails LLM

Wersja dokumentu: 1.0.0
Właściciel: Zespół Bezpieczeństwa / SRE AstraDesk
Kontakt on‑call: #astradesk‑sec @ Slack / rota PagerDuty